U Bačkim Vinogradima, nadomak Palića i subotičkog vinogorja, jedna vinarija posvećena je gotovo isključivo oživljavanju jedne sorte grožđa koja je gotovo nestala s vinske scene — Kadarke. Radi se o Vinariji Tonković, malom porodičnom projektu sa velikom idejom: da autentična lokalna sorta ponovo dobije glas i mesto na vinskim kartama Srbije i šire.
Ova vinarija je osnovana 2006. godine, kada je Ignacije Tonković, bivši diplomat i poznata ličnost vojvođanske javne scene, odlučio da zasadi vinograde u peskovitim dinama Bačkih Vinograda i posveti se jedinoj sorti koja je vekovima bila deo tradicionalnih vinogradarskih priča — kadarki. Upravo je ta sorta bila široko rasprostranjena širom Bačke, Srema, Slavonije i Panonske nizije sve dok je tokom 20. veka gotovo nestala iz podneblja iz koga je potekla.
Vinogradi Tonkovića leže na specifičnom peskovitom tlu Subotičko-horgoške peščare, koje dobro drži toplotu i ima odličnu drenažu — idealno okruženje za grožđe kako bi razvilo duboku aromu i izraženu svežinu karakterističnu za lokalni terroir. U takvim uslovima kadarka izdvaja svoj autentičan stil: vina su obično laganija i pitkija od klasičnih crvenih, sa voćnim notama i nežnim taninima, što ih čini zanimljivim kako za svakodnevno uživanje, tako i za gastronomska uparivanja.
U Vinariji Tonković danas se proizvodi više etiketa kadarke, a tri najpoznatija su Fantazija, Rapsodija i Allegro — sve vino od iste sorte, ali sa različitim pristupima u vinifikaciji i odležavanju. Fantazija je elegantno, sveže vino srednjeg tela sa jasnim aromama crvenog i crnog voća, idealno za klasična jela i svakodnevnu čašu. Rapsodija nosi dublju strukturu i gušću teksturu zahvaljujući odležavanju u hrastovim bačvama, dok Allegro donosi zanimljivu interpretaciju bele varijante crvenog grožđa metodom blanc de noir. Uz ova klasična izraza, vinarija nudi i voćniji rosé koji kombinuje svežinu sa voćnim aromama i lakoćom.
Podrum Vinarije Tonković, ukopan u peskovitu humku, i prateći salaš-objekat na površini čine poseban ambijent za degustaciju i događaje. Degustacije se organizuju uz prethodnu najavu, a u prijatnom ambijentu salaš-kuće gosti imaju priliku da probaju tri verzije vina kadarke, dok se po dogovoru mogu posluživati i lokalni specijaliteti koji dodatno ističu najbolja svojstva vina. Sala za degustaciju može da primi do 36 posetilaca, što omogućava intimnu i fokusiranu prezentaciju vina i priče koja stoji iza njih.
Mnogi vinoljupci i posetioci smatraju da je Tonković danas najveći proizvođač kadarke u Srbiji, što je postignuto kontinuitetom rada, jasnošću vizije i posvećenošću očuvanju autohtone sorte koja je gotovo isčezla iz vinske prakse pre više decenija. Vina ove vinarije osvojila su i priznanja na međunarodnim ocenjivanjima, uključujući medalje na prestižnim Decanter World Wine Awards, što dodatno potvrđuje njihovu relevantnost i kvalitet u širem vinskom okruženju.
Za sve koji planiraju posetu, Vinarija Tonković se nalazi u Bačkim Vinogradima bb, 24415 Bački Vinogradi (Subotica). Degustacije i obilasci podruma organizuju se uz prethodnu najavu putem telefona +381 24 757 555 ili +381 64 70 43 650, a dodatne informacije i dogovori dostupni su na office@vinarijatonkovic.com. Posete su prilika da se upoznate ne samo sa vinima, već i sa dugom i inspirativnom pričom o sortnom preporodu kadarke u Bačkoj.
U kontekstu srpske vinske scene, Vinarija Tonković se ubraja među jedinstvena i značajna imena, jer ne samo da proizvodi kvalitetna vina, već i čuva i revitalizuje deo vinogradarske baštine koji je gotovo zaboravljen. Kadarka koju ovde stvaraju nije samo vino — ona je živa veza sa istorijom vinogradarstva Bačke i autentičan izraz lokalnog terroira koji vredi doživeti. i’m
